MỤC LỤC I. PHẦN MỞ ĐẦU .. 2 1. Lí do chọn đề tài ...... ........ . 2 2. Mục đích nghiên cứu ...... .. 3 3. Nhiệm vụ nghiên cứu . ...... . 4 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu ....... . . 4 5. Phương pháp nghiên cứu ....... 4 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU . 4 1. Cơ sở lý luận ... ...... . 4 2. Cơ sở thực tiễn ... 5 3. Các biện pháp ............................................................. 7 3.1. Tạo không khí học tập sôi nổi trong giờ học Toán .. 7 3.2. Hướng dẫn và tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm có hiệu quả 9 3.3. Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giờ học Toán 11 3.4. Xây dựng hệ thống câu hỏi nhằm vừa phát huy tối đa tính tích cực của học sinh vừa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi.................. 11 3.5. Người giáo viên vừa là thày, vừa là bạn của học sinh ..... 12 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG ... . 13 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.......................................................... 14 1. Kết luận............................................................................................... 14 2. Kiến nghị............................................................................................. 15 TÀI LIỆU THAM KHẢO 17 2 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn biện pháp Trong công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay đòi hỏi những lớp người lao động có năng lực, có bản lĩnh, chủ động sáng tạo, thích ứng với nhu cầu đổi mới của xã hội. Nhu cầu này làm cho mục tiêu đào tạo của nhà trường phải được điều chỉnh một cách hợp lý, dẫn đến tất yếu sự thay đổi về nội dung và phương pháp dạy học để đáp ứng sự đổi mới. Xuất phát từ công cuộc đổi mới giáo dục nói chung và đổi mới dạy học môn Toán ở Tiểu học nói riêng, mỗi giáo viên cần trang bị cho mình phương pháp, cách thức dạy học, đặc biệt là kĩ năng dạy học sao cho hiệu quả nhất. Toán học là môn học quan trọng trong trường Tiểu học. Nó cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức về thế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhận thức, hoạt động tư duy và bồi dưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người. Trước đây, việc dạy học Toán ở lớp 1 dường như chỉ là truyền thụ kiến thức “một chiều”. Học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, hoạt động dưới sự chỉ đạo của giáo viên, ít chủ động, ít quyết đoán khi được giao nhiệm vụ. Việc truyền đạt kiến thức còn gặp khó khăn vì học sinh lớp 1 đầu năm chưa biết đọc, khi biết đọc rồi thì khả năng đọc hiểu của các em chưa tốt, vốn từ, việc tiếp thu còn hạn chế. Giáo viên chưa thực sự nắm được bản chất của phương pháp dạy học tích cực. Học sinh thực hành một cách rập khuôn, máy móc công thức toán học. Ngay cả học sinh cũng chưa biết cách học, cách sử dụng các đồ dùng dạy học. Học sinh chưa có thói quen chủ động, tích cực trong các hoạt động học tập của giờ học Toán. Giáo viên chưa coi trọng việc tổ chức các hoạt động của học sinh, tạo hứng thú trong giờ học, chưa dành đủ thời gian cho học sinh học tập, còn nóng vội, ít biết chờ đợi học sinh. Đặc biệt là giáo chưa kịp thời hỗ trợ cho những học sinh gặp khó khăn. 3 Môn Toán có khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩ, phương pháp suy luận logic, thao tác tư duy cần thiết để con người phát triển toàn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người lao động trong thời đại mới. Hiện nay toàn ngành giáo dục nói chung và giáo dục Tiểu học nói riêng đang thực hiện yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tính cực của học sinh làm cho hoạt động dạy trên lớp "nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả". Muốn giờ học Toán ở lớp 1 có hiệu quả thì đòi hỏi giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học tức là kiểu dạy học “Lấy học sinh làm trung tâm”, hướng tập trung vào học sinh, trên cơ sở hoạt động của các em. Giáo viên là người định hướng, tổ chức ra những tình huống học tập nó kích thích vào óc tò mò và tư duy độc lập của các em. Bản chất của phương pháp này chính là tích cực hóa các hoạt động của người học. Thông qua hoạt động học, học sinh tự giác, tích cực, chủ động, sáng tạo, đều được bộc lộ mình và đều có cơ hội phát triển. Xuất phát từ yêu cầu trên, tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến: Biện pháp tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh trong giờ học Toán lớp 1, nhằm giúp học sinh yêu thích môn học, say mê học Toán và đạt thành tích cao trong học tập. 2. Mục đích nghiên cứu Góp phần đổi mới phương pháp dạy học môn toán ở Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh, tăng cường hoạt động cá thể phối hợp với học tập giao lưu. Hình thành và rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn Góp phần gây hứng thú học tập môn Toán cho học sinh-một môn học được coi là khô khan, hóc búa thì lựa chọn phương pháp và hình thức dạy học tích cực sẽ giúp các em nhìn nhận, nắm bắt nội dung học tập một cách cụ thể, dễ hiểu 4 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Tìm hiểu tài liệu có liên quan Nghiên cứu thực trạng. Đề xuất một số biện pháp tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh trong giờ học Toán lớp 1 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu Để nghiên cứu và thực nghiệm sáng kiến này, tôi đã lấy đối tượng học sinh lớp 1A3 trong trường Tiểu học năm học 2021-2022 và nghiên cứu môn Toán ở lớp 1 trong trường Tiểu học 5. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu lý luận (đọc tài liệu) Phương pháp phân tích tổng hợp Phương pháp đàm thoại Phương pháp quan sát Phương pháp điều tra Phương pháp thực nghiệm: Kiểm nghiệm tính khả thi của đề tài II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Giáo dục nói chung, giáo dục Tiểu học nói riêng là nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân. Giáo dục được coi là nguyên tài Quốc gia quan trọng nhất. Bậc Tiểu học là bậc học đầu tiên và được xác định là bậc học nền tảng. Bậc Tiểu học cũng được coi là khó nhất, đứng về kiến thức khoa học thì lượng kiến thức cần truyền thụ cho học sinh không nhiều nhưng lại rất khó thành công. Nó đòi hỏi người thày phải có kiến thức sư phạm cao, phải chủ động trong việc nghiên cứu, thiết kế bài dạy, linh hoạt trong truyền đạt kiến thức cho học sinh để học sinh chủ động chiếm lĩnh kiến thức, là nhân vật trung tâm trong mỗi giờ học. Để làm được điều đó chúng ta phải thường xuyên trau dồi phương pháp dạy học, tích cực đổi mới phương pháp. Trong đổi mới phương pháp cũng ta cần chú ý đến vai trò của người học. 5 Từ năm học 2020-2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo bắt đầu áp dụng chương trình giáo dục phổ thông mới cho lớp 1. Kèm theo đó là thông tư 27/2020/TT-BGDĐT ngày 04/9/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về ban hành quy định đánh giá học sinh Tiểu học. Chương trình giáo dục phổ thông mới bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực người học thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức, kĩ năng cơ bản, thiết thực, hiện đại, thông qua các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi học sinh. Năm học 2021-2022, tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 1A3. Qua giảng dạy tôi nhận thấy học ít phát biểu, ngại chia sẻ, hợp tác nhóm, giờ học trầm, nhiều em không hoàn thành đủ bài trên lớp, nhiều em chưa biết cách tự học. Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn tìm hiểu đưa ra phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong giờ học Toán. 2. Cơ sở thực tiễn 2.1. Thuận lợi Học sinh ngoan ngoãn, lễ phép. Phụ huynh rất quan tâm đến việc học tập và rèn luyện của học sinh, chuẩn bị đầy đủ cho các con sách giáo khoa, đồ dùng học tập cần thiết cho môn học. Nhà trường quan tâm sâu sắc trong việc chỉ đạo cũng như tạo điều kiện về chuyên môn, về cơ sở vật chất cho các lớp Khối 1. Nhà trường tạo điều kiện thuận lợi và giúp đỡ giáo viên trong quá trình nghiên cứu. Đội ngũ giáo viên lớp 1 tâm huyết với nghề, luôn cùng nhau chia sẻ, học tập kinh nghiệm giảng dạy. 2.2. Khó khăn Học sinh lớp 1 mới chuyển từ hoạt động vui chới sang hoạt động học tập nên các em còn khá lúng túng, bỡ ngỡ với các môn học ở trường nhất là môn Toán. Học sinh chưa biết cách học, cách tự học. 6 Trình độ nhận thức của học sinh không đồng đều, nhiều em nhút nhát chưa hòa đồng với bạn bè. Cha mẹ học sinh chưa tạo cho con nền nếp, thói quen chủ động, tích cực trong hoạt động học tập và các hoạt động khác. Việc truyền đạt kiến thức môn Toán còn gặp khó khăn vì học sinh đầu năm học chưa biết đọc, rồi khi biết đọc rồi thì khả năng đọc hiểu của các em chưa tốt, vốn từ, việc tiếp thu còn hạn chế. Học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, hoạt động dưới sự chỉ đạo của thày, ít chủ động, ít quyết đoán khi được giao nhiệm vụ. Trong quá trình dạy học, giáo viên chưa thực sự nắm được bản chất của phương pháp dạy học “Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo cho học sinh”. Có nghĩa là phải thay đổi cách dạy, cách dạy lấy người học làm trung tâm còn được gọi là dạy và học tích cực. Trong cách dạy này học sinh là chủ thể hoạt động, giáo viên là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn, tạo nên sự tương tác tích cực giữa người dạy và người học. Do vậy ngay từ đầu năm học 2021-2022, tôi đã tiến hành khảo sát học sinh lớp 1A3. Dưới đây là kết quả môn toán đầu năm học của lớp 1A3: Tổng số học sinh: 36 HS HS hứng HS chưa hứng Kết quả môn Toán thú, tích cực, thú, tích cực, Hoàn Hoàn Chưa chủ động học chủ động học Thời gian thành tốt thành hoàn tập trong giờ tập trong giờ khảo sát thành Toán Toán Đầu năm 16 20 13 22 1 2.3. Tìm hiểu nguyên nhân Qua giảng dạy tôi nhận thấy kết quả chưa cao là do nguyên nhân cả hai phía: Người dạy và người học. 7 Học sinh chưa hình thành được thói quen, nền nếp học tập. Học sinh chưa có ý thức tự giác học bài ở nhà. Nhiều học sinh chưa biết cách bảo quản đồ dùng học tập, thiếu đồ dùng thực hành môn Toán, thao tác với bộ đồ dùng chậm, chưa thành thạo nên ảnh hưởng đến quá trình học tập trên lớp. Giáo viên chưa tích cực đổi mới phương pháp, chưa tạo được hứng thú học tập cho học sinh trong bầu không khí mới, chưa dành đủ thời gian cho học sinh học tập, còn nóng vội, ít biết chờ đợi, chưa hỗ trợ học sinh kịp thời khi các em gặp khó khăn. Giáo viên chưa coi trọng việc tổ chức các hoạt động học tập của học sinh. Giáo viên chưa sử dụng phối hợp các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đặc điểm, tâm lý lứa tuổi của học sinh lớp 1. Giáo viên chưa quan tâm đến kế hoạch bài dạy, chưa đổi mới mạnh mẽ về cách đánh giá học sinh. Trong quá trình đánh giá chưa cho học sinh đánh giá lẫn nhau. Trước thực trạng trên, tôi thấy cần phải trau dồi kiến thức tìm ra phương pháp đổi mới trong giảng dạy, khắc phục thực trạng trên để kết quả dạy học được nâng lên, thu hút sự chú ý của học sinh vào hoạt động học. 3. Các biện pháp 3.1. Tạo không khí học tập sôi nổi trong giờ học Toán Dạy học tích cực khuyến khích học sinh xây dựng kiến thức thông qua làm việc chung, tiến hành thử nghiệm, chia sẻ ý tưởng, khác với một số phương pháp dạy học giáo viên luôn bận tâm với việc học sinh cần phải đưa ra câu trả lời đúng. Để có một bầu không khí học tập sôi nổi trong lớp, giáo viên cần xây dựng không khí làm việc và mối quan hệ giữa các học sinh dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và đối xử công bằng, bình đẳng giữa các học sinh trong lớp. Tránh tuyệt đối luôn khen ngợi quá mức một vài học sinh nào đó hoặc để cho các học sinh khá, giỏi trong lớp luôn làm thay công việc của cả nhóm, trả lời tất cả các câu hỏi nêu ra mà không tạo cơ hội làm việc cho các học sinh khác. 8 Giáo viên cần phải chú ý và bao quát lớp học, khuyến khích các học sinh có ý tưởng tốt nhưng rụt rè không dám trình bày. Một không khí làm việc tốt, có hiệu quả là giáo viên tạo được sự thoải mái cho tất cả các học sinh, việc học không trở nên quá căng thẳng, các học sinh có thể tham gia và ham thích các hoạt động dạy học được giáo viên tổ chức trong lớp như: thực hiện thí nghiệm, suy nghĩ, thảo luận, trao đổi, trình bày bằng lời nói hay viết. Thông thường, tôi thường chọn hoạt động khởi động đầu giờ các tiết Toán bằng các trò chơi hoặc tình huống giải quyết vấn đề để tạo hứng thú, kích thích sự tò mò học tập của học sinh. Các trò chơi khởi động trong giờ học Toán Không khí lớp học sôi nổi, hào hứng 9 3.2. Hướng dẫn và tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm có hiệu quả Hoạt động nhóm giúp học sinh làm quen với phong cách làm việc hợp tác với nhau giữa các cá nhân. Muốn tổ chức tốt hoạt động nhóm, tôi cần tập cho học sinh làm quen dần dần qua nhiều tiết học, nhiều môn học. Dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ của giáo viên, khi học sinh đã quen với hoạt động này thì việc thực hiện hoạt động nhóm của học sinh sẽ thuận lợi hơn. Đối với lớp 1 thì việc hoạt động nhóm vào đầu năm học thường gặp nhiều khó khăn hơn. Điều này đòi hỏi giáo viên cần kiền trì, khéo léo hướng dẫn học sinh trong các tiết học. Nếu giáo viên càng làm kĩ hoạt động nhóm cho học sinh qua từng tiết học sẽ càng rèn cho học sinh có kĩ năng thảo luận nhóm, chia sẻ ý tưởng trong nhóm tốt hơn. Thông qua hoạt động nhóm giúp học sinh làm quen với phong cách làm việc khoa học, rèn luyện ngôn ngữ cho học sinh. Khi cho học sinh hoạt động nhóm, giáo viên cần lưu ý mỗi nhóm không được quá nhiều học sinh vì khi số lượng đông sẽ có một số học sinh không có cơ hội làm việc nếu các học sinh này rụt rè hoặc một số học sinh sẽ không chịu làm việc do chây lười. Nhóm làm việc lý tưởng là từ 4 đến 6 học sinh. Tuy nhiên, với đối tượng là học sinh lớp 1 thì giáo viên thường cho học sinh thực hiện nhóm đôi. Trong hoạt động nhóm, giáo viên cần chú ý xây dựng cho học sinh các kĩ năng thảo luận nhóm (nhóm nhỏ và nhóm lớn). Đổi mới phương pháp dạy học Toán theo hướng phát triển năng lực cá nhân học sinh cũng chính là dựa trên hoạt động tìm tòi-nghiên cứu để xây dựng kiến thức mới của học sinh, và thường thì đây là kết quả của hoạt động hợp tác. Trong quá trình thảo luận, học sinh được kết nối với nhau bằng chủ đề thảo luận và trao đổi xoay quanh chủ đề đó. Người giáo viên nên khích lệ học sinh trình bày ý tưởng, ý kiến cá nhân của mình trước các học sinh khác, từ đó rèn luyện cho học sinh khả năng biểu đạt, đồng thời thông qua đó có thể giúp các học sinh trong lớp đối chiếu, so sánh với suy nghĩ, ý kiến của mình. Những ý kiến trái ngược quan điểm của các bạn luôn là sự kích thích mạnh mẽ cho sự thảo luận sôi nổi của lớp 10 học. Từ đó giáo viên dễ dàng đánh giá năng lực và phẩm chất của học sinh cần đạt theo thông tư 27/2020/TT-BGDĐT ngày 04/9/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo thông qua mỗi bài học và cũng điều chỉnh cách dạy của mình để học sinh đạt chuẩn kiến thức kĩ năng của môn học. Để hoạt động nhóm của học sinh thành công, giáo viên cần lưu ý thực hiện tốt công tác tổ chức nhóm và thực hiện hoạt động nhóm cho học sinh. Lệnh yêu cầu của giáo viên càng rõ ràng và chi tiết thì học sinh càng hiểu rõ và thực hiện đúng yêu cầu. Không nên đưa ra các lệnh chung chung, giáo viên chẻ nhỏ câu hỏi giúp học sinh dễ hiểu, có thể nhắc lại yêu cầu vài lần vì học sinh lớp 1 khả năng ghi nhớ câu hỏi còn chưa nhanh. Khi trả lời hoặc nêu ý kiến cá nhân, giáo viên chú ý nên nhắc nhở nhẹ nhàng để học sinh biết là mình đang thảo luận với các bạn trong lớp chứ không phải chỉ thảo luận với giáo viên. Vai trò của giáo viên là hướng dẫn học sinh thảo luận, giúp các em tìm thấy sự thống nhất ý kiến và khuyến khích các em thảo luận tích cực. Khi học sinh bế tắc trong thảo luận, giáo viên có thể gợi ý thêm bằng các câu hỏi gợi ý hoặc những câu khẳng định mang tính chất dẫn dắt để học sinh chú ý đến những dữ liệu, thông tin, đặc điểm liên quan đến việc tìm ra câu trả lời. 11 3.3. Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giờ học Toán Khi xây dựng thiết kế bài dạy cho mỗi tiết học, người giáo viên cần vận dụng linh hoạt, có sáng tạo các phương pháp dạy học mới nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ động của học sinh. Tạo hứng thú cho học sinh học tập, để học sinh tự khám phá ra kiến thức của bài trong mỗi giờ học, giáo viên nên vận dụng phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, phương pháp động não, hoạt động nhóm, gợi mở-vấn đáp và luyện tập-thực hành. Mỗi giờ học, giáo viên tạo ra những tình huống có vấn đề, điều khiển học sinh phát hiện vấn đề, hoạt động tự giác và tích cực để giải quyết vấn đề, thông qua giải quyết vấn đề đó, học sinh lĩnh hội kiến thức của bài học. Với học sinh lớp 1 thì các vấn đề giáo viên đặt ra cần phù hợp với đối tượng học sinh lớp mình, khuyến khích học sinh đặt vấn đề thêm với cô và các bạn trong lớp. Giáo viên cần hiểu mình luôn là người dẫn dắt, hướng dẫn học sinh để tìm ra giải pháp và vận dụng vào thực tiễn. Ở phần này, giáo viên cần chú ý đến các câu hỏi nêu vấn đề, thường là những câu hỏi nhằm mục đích hình thành biểu tượng ban đầu của học sinh. Người giáo viên phải đầu tư suy nghĩ trong việc đặt câu hỏi nêu vấn đề để học sinh hoạt động đào sâu suy nghĩ, tự khám phá kiến thức. Hay nói cách khác, các em sẽ tập trung suy nghĩ sâu, học tập thực sự, được tự khám phá ra kiến thức và sẽ hiểu bài, nắm chắc nội dung bài học. 3.4. Xây dựng hệ thống câu hỏi nhằm vừa phát huy tối đa tính tích cực của học sinh vừa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi Câu hỏi của giáo viên đóng một vai trò quan trọng trong sự thành công của phương pháp và thực hiện tốt ý đồ dạy học. Câu hỏi của giáo viên có thể là câu hỏi cho từng cá nhân học sinh, câu hỏi cho từng nhóm (khi đại diện các nhóm trình bày ý kiến, hoặc khi giáo viên gợi ý thảo luận cho từng nhóm), câu hỏi chung cho cả lớp. Bản thân tôi nhận thấy rằng, câu hỏi "tốt" có thể giúp cho học sinh xác định rõ phần trả lời của mình và làm tiến trình dạy học 12 đi đúng hướng. Vì vậy, khi tôi đặt một câu hỏi tốt đó là một câu hỏi kích thích, một lời mời đến sự kiểm tra chăm chú nhiều hơn, một lời mời đến một hoạt động thực hành tìm tòi-khám phá mới hay một bài tập mới. Và tôi cũng hay sử dụng các câu hỏi “mở”. Các câu hỏi "mở" khuyến khích học sinh suy nghĩ tới những câu hỏi riêng của học sinh và phương án trả lời những câu hỏi đó. Các câu hỏi dạng này cũng mang đến cho hoc sinh một công việc và một sự lập luận sâu hơn. Do vậy, tôi thiết nghĩ các giáo viên nên tăng cường dùng các câu hỏi “mở” với học sinh trong các giờ học Toán lớp 1. 3.5. Người giáo viên vừa là thày, vừa là bạn của học sinh Nếu giáo viên chỉ muốn truyền thụ kiến thức cho học sinh thì đó là cách dạy học truyền thống, dạy học “một chiều”. Ngày nay, giáo viên luôn học tập không ngừng để đổi mới phương pháp, để giúp học sinh có được năng lực, phẩm chất đạt yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới. Điều này đòi hỏi giáo viên cần say mê với nghề, nhiệt huyết và yêu thương học sinh. Mỗi giờ học Toán-một môn học khô khan, nếu người giáo viên vừa là thày vừa là bạn sẽ tạo cơ hội cho học sinh bộc lộ mình, qua đó các em sẽ thích thú với môn học, sẽ học tập tích cực và chủ động hơn. Với học sinh lớp 1, điều quan trọng là giáo viên khơi gợi để học sinh có thể bộc lộ được ý tưởng ban đầu và chia sẻ hợp tác với cô và các bạn. Khi các em bộc lộ quan điểm của mình, giáo viên có thể đánh giá được khả năng tiếp thu bài học của các em đến đâu. Chỉ có sự yêu thương, gần gũi, quan tâm và khích lệ kịp thời của giáo viên dành cho các em như một “người bạn” mới giúp học sinh tự tin nêu ý kiến, chia sẻ trước lớp. Mặc dù là một ý nhỏ nhưng nó lại góp phần quan trọng trong hiệu quả của 1 giờ học Toán. Học sinh không chỉ được chia sẻ với bạn mà còn mong muốn chia sẻ với cô và được cô chia sẻ với mình. 13 Ngoài ra, giáo viên cũng cần có kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin tốt trong bài giảng của mình để giờ học Toán lôi cuốn, tạo hứng thú cho học sinh. Có như vậy các em mới tự mình khám phá, hứng thú học tập và ham tìm tòi kiến thức của bài học. III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG Trải qua một thời gian áp dụng các giải pháp đã đưa ra, kết quả lớp 1A3 năm học 2021-2022 của tôi đạt được như sau: Tổng số học sinh: 36 HS HS hứng HS chưa hứng Kết quả môn Toán thú, tích cực, thú, tích cực, Hoàn Hoàn Chưa hoàn Thời gian chủ động học chủ động học thành tốt thành thành khảo sát tập trong giờ tập trong giờ Toán Toán Đầu năm 16 20 13 22 1 Cuối kì 1 30 6 20 16 0 Cuối năm 36 0 29 7 0 14 Kết quả cho thấy các em học toán đã có bước tiến nhảy vọt. Việc áp dụng các biện pháp trên đã giúp cho học sinh phát huy tính tích cực chủ động trong giờ Toán, học sinh hứng thú học tập và chất lượng môn học ngày càng được nâng lên rõ rệt. Thông qua mỗi bài học các em tự mình khám phá, tìm tòi kiến thức, biết và thực hành các hoạt động học tập tốt hơn, vì vậy các em cũng có năng lực và phẩm chất tốt hơn cho bản thân. Các biện pháp trên đã được áp dụng tại lớp 1A3 của trường tôi trong năm học 2021-2022. Vì là một trường nằm ở ven thành phố nên một số học sinh chưa thực sự chú tâm vào việc học hành, học hành chưa tự giác. Qua áp dụng các biện pháp tôi đưa ra, học sinh ham học hơn nhiều, các em hiểu bài sâu và nắm chắc kiến thức môn học hơn. Trong các giờ học, các em thể hiện rõ sự thích thú, chủ động và tích cực học tập, chia sẻ với bạn. Đây quả là một điều đáng mừng. Tôi cũng mạnh dạn chia sẻ các giải pháp này với đồng nghiệp trong khối cùng thử nghiệm và áp dụng. Từng bước đã đạt được hiệu quả và có bước tiến rõ rệt. Tôi thiết nghĩ các biện pháp tôi đưa ra không chỉ sử dụng trong khối 1 mà còn có thể được sử dụng trong nhiều khối lớp khác trong trường tôi đang công tác cũng như trong các đơn vị trường tiểu học khác để nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở Tiểu học. IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận 1.1. Ý nghĩa của biện pháp Mỗi tiết học tôi luôn nắm chắc yêu cầu về năng lực, phẩm chất cần đạt đối với học sinh để từ đó lựa chọn phương pháp, phương tiện dạy học tổ chức các hạt động dạy học trong giờ học phù hợp, nhằm đảm bảo giờ học nhẹ nhàng, thoải mái. Sau giờ học, mỗi học sinh đều thấy tự tin, tạo đà cho sự phát triển tiếp theo của các em. Luôn đổi mới các hình thức dạy học; dạy học cá nhân là chủ yếu, dạy học theo nhóm, dạy theo lớp, tăng cường trò chơi học tập. Đổi mới cách sắp 15 xếp phòng học, sử dung tốt các phương tiện dạy học: dùng phiếu học tập, đồ dùng dạy học, ..... Huy động mọi khả năng của từng học sinh để học sinh tự tìm tòi, khám phá các nội dung mới của bài học dựa trên kiến thức có sẵn của các em. Giúp các em tự phát hiện ra tình huống có vấn đề trong học tập và cuộc sống. Các em hứng thú, tự mình cùng các bạn trong nhóm, trong lớp giải quyết vấn đề. Góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Toán lớp 1, giúp học sinh có được năng lực, phẩm chất cần thiết. 1.2. Bài học kinh nghiệm Qua nghiên cứu biện pháp này, tôi thấy: Nếu người giáo viên nắm vững được bản chất phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh thì chắc chắn rằng việc dạy và học môn Toán ở lớp sẽ tốt hơn. Vì có hiểu đúng, xác định đúng cách dạy và cách học thì chúng ta mới giúp học sinh nắm bài học một cách sâu nhất, chắc nhất. Trong cách dạy này, học sinh là chủ thể của hoạt động, giáo viên là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn, tạo nên sự tương tác tích cực giữa người dạy và người học. Giáo viên phải chuẩn bị kế hoạch sao cho tất cả học sinh đều được làm việc. Kế hoạch này chú ý đến sự phát triển của cá nhân, của nhóm học sinh trên cơ sở của sự phát triển chung của cả lớp. 2. Kiến nghị Hiện nay, dạy học phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong học tập là thực sự cần thiết, là yêu cầu đối với mỗi môn học không chỉ riêng môn Toán. Do vậy giáo viên cần thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chuyên môn đáp ứng nhu cầu đổi mới về phương pháp. Để bài học thêm sinh động, hiệu quả thì cần đến sự hỗ trợ của nhiều máy móc. Vậy kính mong nhà trường chuẩn bị tốt các điều kiện về cơ sở vật chất như: phòng học đạt tiêu chuẩn, cảnh quan sư phạm thân thiện, đồ dùng dạy học đầy đủ. 16 Đặc biệt ưu tiên giáo viên có tâm huyết với nghề, phong cách sư phạm mẫu mực đón học sinh đầu cấp. Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi, dù đã cố gắng nhưng không tránh khỏi khiếm khuyết. Rất mong sự đóng góp ý kiến của hội đồng xét duyệt để giải pháp của tôi ngày càng hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! TP Bắc Giang, ngày 14 tháng 10 năm 2022 XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG NGƯỜI VIẾT Nguyễn Thị Thanh Hoa 17 TÀI LIỆU THAM KHẢO [1]. Đỗ Trung Hiệu - Đỗ Đình Hoan (1995), Phương pháp dạy học môn Toán ở Tiểu học, Nhà xuất bản Giáo dục. [2]. Hà Sĩ Hồ - Đỗ Trung Hiệu (1995), Phương pháp dạy học Toán, Nhà xuất bản Giáo dục. [3]. Hà Sĩ Hồ (1995), Một số vấn đề cơ sở về phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học, Nhà xuất bản Giáo dục. [4]. Nguyễn Lăng Bình - Đỗ Hương Trà, Dạy và học tích cực - Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm. [5]. Tham khảo tài liệu tại: [6]. Tham khảo tài liệu tại:
Tài liệu đính kèm: