Giáo án Đạo đức 1 - Tuần 20, Bài 9: Em với anh chị em trong gia đình - Trường Tiểu học Hương Điền

 Giáo án Đạo đức lớp 1. Tuần 20 - Trường Tiểu học Hương Điền
 Đạo đức
 BÀI 9: EM VỚI ANH CHỊ EM TRONG GIA ĐÌNH
 (2 tiết, dạy tiết 1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Học xong bài này, HS cần đạt được các yêu cầu sau: 
- Nhận biết được biểu hiện của sự quan tâm, chăm sóc anh chị em trong gia đình. 
- Thể hiện được sự quan tâm, chăm sóc anh chị em trong gia đình bằng những 
hành vi phù hợp với lứa tuổi. 
- Lễ phép, vâng lời anh chị, nhường nhịn và giúp đỡ em nhỏ. 
II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :
- SGK Đạo đức 1. 
- Băng đĩa/clip bài hát “Làm anh khó đấy” 
- Các tranh trong bài phóng to.
- Máy chiếu đa năng, máy tính. 
- Một số đạo cụ để đóng vai.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 KHỞI ĐỘNG
- GV tổ chức cho cả lớp hát hoặc nghe bài hát Làm anh khó đấy” – Thơ: Phan 
Thị Thanh Nhàn, nhạc: Nguyễn Đình Khiêm. 
- GV nêu câu hỏi: Bài hát nói về điều gì? 
- HS phát biểu ý kiến. 
- GV tóm tắt ý kiến của HS và dẫn dắt vào bài học.
 KHÁM PHÁ
Hoạt động 1: Tìm hiểu những việc anh chị nên làm với em nhỏ 
 * Yêu cầu cần đạt: 
- HS nêu được cách cư xử phù hợp của anh chị đối với em nhỏ. 
- HS được phát triển năng lực giao tiếp, hợp tác. Cách tiến hành: 
- GV yêu cầu HS quan sát tranh ở mục a SGK Đạo đức 1, trang 44 và thảo luận 
theo nhóm đối các câu hỏi: 
1) Nêu những việc bạn trong tranh đã làm đối với em nhỏ. 
2) Những việc làm đó thể hiện điều gì? 
- HS thực hiện nhiệm vụ. 
- GV treo hoặc chiếu tranh lên bảng và mời đại diện mỗi nhóm lên bảng trình bày 
về một tranh. 
- Đại diện nhóm lên bảng trình bày. Các nhóm khác trao đổi, bổ sung. 
- GV kết luận: 
+ Tranh 1:Anh đưa cho em cái bánh và nói: “Anh để phần em này!”. Việc làm 
đó. thể hiện anh quan tâm, nhường nhịn em. Giáo án Đạo đức lớp 1. Tuần 20 - Trường Tiểu học Hương Điền
+ Tranh 2: Chị rủ em cùng chơi gấu bông, chị nói: “Chị em mình cùng chơi nhé!”. 
Việc làm này thể hiện chỉ biết nhường nhịn và hoà thuận với em. 
+ Tranh 3: Anh đang giặt khăn để rửa mặt cho em, anh nói: “Anh lau mặt cho em 
nào!”. Việc làm đó thể hiện anh rất quan tâm và biết chăm sóc em. 
+ Tranh 4: Mẹ đang nấu cơm, em bé khóc đòi mẹ. Chị dỗ em và nói: “Em ra đây 
với chị.”. Việc làm này thể hiện chỉ biết trông em, dỗ dành để em khỏi khóc.
 Lưu ý: GV kết luận sau mỗi phần HS trình bày, trao đổi về một tranh rồi 
mới chuyển sang khai thác tranh khác. 
- GV nêu câu hỏi: Ngoài những việc làm trên, các em còn có thể làm những việc 
nào khác thể hiện sự quan tâm, chăm sóc em nhỏ? 
- HS trình bày ý kiến. 
- GV kết luận: Là anh chị trong gia đình, các em nên hoà thuận, nhường nhịn, 
quan tâm, chăm sóc em nhỏ bằng những việc làm phù hợp với khả năng. 
Hoạt động 2: Tìm hiểu những việc em nên làm với anh chị 
 * Yêu cầu cần đạt: 
- HS nêu được cách cư xử phù hợp của em đối với anh chị. 
- HS được phát triển năng lực giao tiếp. 
 * Cách tiến hành: 
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, quan sát tranh ở mục b SGK Đạo đức 1, trang 
45 và trả lời các câu hỏi: 
1) Nêu những việc bạn nhỏ trong tranh đã làm đối với anh chị. 
2) Những việc làm đó thể hiện điều gì? 
- HS thực hiện nhiệm vụ. 
- GV treo hoặc chiếu tranh lên bảng và mời HS lên bảng trình bày. 
- Một vài HS lên bảng trình bày. Các HS khác trao đổi, bổ sung. 
- GV kết luận: 
+ Tranh 1: Thấy anh đi học về, em chạy ra chào anh. Điều đó thể hiện em rất lễ 
phép với anh. 
+ Tranh 2: Chị làm rơi hộp bút, em nhắc chị: “Hộp bút của chị rơi kìa!”. Điều đó 
thể hiện em rất quan tâm đến chị.
+ Tranh 3: Em tặng quà cho chị và nói: “Em chúc mừng chị!”. Việc làm này thể 
hiện em biết quan tâm, chia sẻ niềm vui với chị. 
+ Tranh 4: Em thấy anh mệt mỏi, em sờ trán anh và nói: “Trán anh nóng thế?”. 
Điều đó thể hiện em rất quan tâm đến anh. 
 Lưu ý: Sau mỗi phần HS trình bày, trao đổi về một tranh, GV kết luận nội 
dung tranh đó rồi mới chuyển sang khai thác tranh khác. Giáo án Đạo đức lớp 1. Tuần 20 - Trường Tiểu học Hương Điền
- GV nêu câu hỏi: Ngoài những việc làm trên, các em còn có thể làm những việc 
nào khác thể hiện sự lễ phép, vâng lời, quan tâm, chăm sóc anh chị? 
- HS trình bày ý kiến.
- GV kết luận: Là em trong gia đình, các em nên lễ phép, vâng lời và quan tâm, 
giúp đỡ anh chị bằng những việc làm phù hợp.
 LUYỆN TẬP
Hoạt động 1: Nhận xét hành vi 
 * Yêu cầu cần đạt: 
- HS nhận xét, đánh giá được những hành vi, việc làm phù hợp/chưa phù hợp 
trong cách cư xử với anh chị em. 
- HS được phát triển năng lực tư duy phản biện. 
Cách tiến hành:
- GV yêu cầu HS quan sát tranh ở mục a phần Luyện tập – SGK Đạo đức 1, trang 
46 và thảo luận nhóm 4 theo các câu hỏi sau: 
1) Các bạn trong tranh có lời nói và việc làm như thế nào? 
2) Em đồng tình/không đồng tình với lời nói, việc làm của bạn nào? Vì sao? 
- HS thực hiện nhiệm vụ. 
- GV chiếu hoặc treo tranh phóng to lên bảng và mời đại diện mỗi nhóm lên bảng 
trình bày về một tranh. 
- Đại diện nhóm lên trình bày. Các nhóm khác trao đổi, bổ sung. 
-GV kết luận: 
+ Tranh 1: Em tặng hoa và nói: “Chúc mừng sinh nhật chị!”. Chị nét mặt hân 
hoan và đáp lại: “Cảm ơn em!”. Đồng tình với lời nói và hành vi của hai chị em 
vì em biết quan tâm chia sẻ niềm vui, nói năng lễ phép với chị, chị có thái độ vui 
vẻ và biết ơn.
+ Tranh 2: Hai anh em đang tranh nhau một cái ô tô đồ chơi, ai cũng đòi của 
mình. Không đồng tình với hành vi này vì anh không biết nhường nhịn em. Em 
muốn chơi nhưng không nói lễ phép với anh mà lại đòi của mình. 
+ Tranh 3: Anh đưa cho em cái chong chóng và nói: “Cho em này!”. Em đáp lại 
lễ phép: “Em xin!” và đưa hai tay đón lấy. Đồng tình với lời nói và việc làm của 
hai anh em, vì anh biết quan tâm đến em, em lễ phép với anh. 
+ Tranh 4: Chị nhắc em: “Sao em không dọn đồ chơi?”. Em hai tay chống hông, 
mắt trợn lên và nói: “Chị dọn đi.”. Không đồng tình với lời nói và hành vi của 
em, vì em chưa lễ phép, vâng lời chị.
+ Tranh 5: Anh đưa bánh cho em và nói “Em ăn đi.”. Em giơ hai tay đón lấy cái 
bánh anh cho. Đồng tình với lời nói và hành vi của hai anh em, vì anh biết nhường 
nhịn, quan tâm đến em; em có thái độ lễ phép với anh. Giáo án Đạo đức lớp 1. Tuần 20 - Trường Tiểu học Hương Điền
+ Tranh 6: Em bé khóc và gọi “Chị ơi!”, nhưng chị mải chơi chuyện với bạn 
không dễ em. Không đồng tình với hành vi của chị, vì chị chưa biết quan tâm đến 
em. 
 Lưu ý: 
- Hoạt động này, GV có thể giao cho một nửa lớp thảo luận các tranh từ 1- 3; một 
nửa lớp thảo luận các tranh 4-6. 
- GV kết luận sau mỗi phần HS trình bày, trao đổi về một tranh rồi mới chuyển 
sang khai thác tranh khác. Hoạt động 2: Xử lí tình huống 
 * Yêu cầu cần đạt: 
- HS có kĩ năng ứng xử phù hợp với anh chị em trong một số tình huống cụ thể. 
- HS được phát triển năng lực giải quyết vấn đề. 
 * Cách tiến hành: 
- GV yêu cầu HS quan sát các tranh ở mục b – SGK Đạo đức 1, trang 47 và nêu 
nội dung tình huống trong mỗi tranh. 
- GV mời một vài HS nêu nội dung của mỗi tình huống. 
- HS trình bày nội dung tình huống. 
- GV mô tả nội dung các tình huống: 
+ Nội dung tình huống 1: Minh đang chơi với em thì các bạn đến rủ đi đá bóng. 
Minh sẽ...
+ Nội dung tình huống 2: Lan mới được tặng một con búp bê rất đẹp, em Lan 
nhìn thấy hỏi mượn. Lan sẽ... 
+ Nội dung tình huống 3:Anh của Quân được phân công quét nhà, nhưng anh 
chưa học bài xong nên nhờ Quân quét giúp. Quân sẽ... 
- GV giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm thảo luận, chuẩn bị đóng vai một tình huống 
theo câu hỏi: Nếu em là bạn trong mối tình huống, em sẽ làm gì? 
- HS thảo luận nhóm, chuẩn bị đóng vai theo sự phân công 
- GV mời các nhóm lên đóng vai.
- Các nhóm HS lên đóng vai thể hiện cách ứng xử. 
- GV nêu câu hỏi thảo luận sau mỗi tình huống đóng vai: 
1) Theo em, cách ứng xử của bạn trong tình huống là phù hợp hay chưa phù hợp? 
2) Em có cách ứng xử nào khác không? 
- HS trình bày ý kiến. 
- GV kết luận: 
+ Tình huống 1: Em nên ở nhà trông em bé và hẹn các bạn đá bóng vào lúc khác 
hoặc em có thể rủ các bạn vào nhà cùng chơi với em bé, rồi đi đá bóng sau. 
+ Tình huống 2: Em nên cho em bé mượn búp bê hoặc cùng em bé chơi chung 
búp bê. Giáo án Đạo đức lớp 1. Tuần 20 - Trường Tiểu học Hương Điền
+ Tình huống 3: Anh bận học, em nên quét nhà giúp anh. 
 Lưu ý: GV có thể xây dựng những tình huống khác gắn với thực tiễn ở địa 
phương và đối tượng HS của mình để dạy cho phù hợp. 
Hoạt động 3: Tự liên hệ 
 * Yêu cầu cần đạt: 
- HS tự đánh giá được những việc đã làm của bản thân thể hiện sự quan tâm, chăm 
sóc anh chị em trong gia đình. 
- HS được phát triển năng lực điều chỉnh hành vi. 
 * Cách tiến hành: 
- GV nêu yêu cầu: Hãy kể những việc em đã làm để thể hiện sự quan tâm, chăm 
sóc anh chị em trong gia đình. 
- HS kể trước lớp. 
- GV khen ngợi những HS đã có nhiều việc làm thể hiện sự quan tâm, chăm sóc 
anh chị em và nhắc nhở các em tiếp tục làm nhiều việc tốt đối với anh chị em 
trong gia đình. 
 Lưu ý:
- Hoạt động này GV có thể tổ chức dưới hình thức trò chơi “Phóng viên, một số 
HS đóng vai phóng viên để phỏng vấn các bạn trong lớp về việc quan tâm, chăm 
Sóc anh chị em trong gia đình. Ví dụ như: “Bạn đã chăm sóc em của mình như 
thế nào?”, “Bạn đã làm gì để thể hiện sự quan tâm đối với anh chị?”,... 
- Hoạt động này cũng có thể tổ chức dưới dạng trò chơi “Tia chớp”. Cách chơi 
như sau: Một HS đứng lên trình bày về những việc đã làm thể hiện quan tâm, 
chăm sóc anh chị em: “Tôi đã làm...”. Sau khi trình bày xong sẽ chỉ một bạn bất 
kì và hỏi: “Thế còn bạn thì sao?”. Bạn được chỉ định sẽ đứng lên trình bày và lại 
tiếp tục chỉ một bạn khác. Trò chơi cứ tiếp tục cho đến hết hoặc khi có lệnh dừng 
cuộc chơi.
 VẬN DỤNG
Vận dụng trong giờ học: 
- GV tổ chức cho HS làm việc theo cặp, thực hành: các lời nói, cử chỉ, hành động: 
1) Chúc mừng anh chị em nhân dịp sinh nhật. 
2) Động viên chia sẻ khi anh chị em ốm, mệt. 
- Từng cặp HS thực hiện nhiệm vụ. 
- GV mời một số cặp thực hiện trước lớp. Các HS khác quan sát, nhận xét. 
- GV nhắc nhở HS cần biết quan tâm, chăm sóc khi anh chị em có chuyện vui, 
buồn hoặc đau ốm. 
Vận dụng sau giờ học: Giáo án Đạo đức lớp 1. Tuần 20 - Trường Tiểu học Hương Điền
- GV nhắc nhở HS hằng ngày thực hiện những việc làm thể hiện sự quan tâm, 
chăm sóc và chia sẻ việc nhà với anh chị em phù hợp với khả năng.
 Tổng kết bài học 
- GV nêu câu hỏi: Qua bài học này, em rút ra được điều gì? 
- GV nêu tóm tắt nội dung bài học: 
+ Là anh chị trong gia đình, em nên nhường nhịn, cư xử ân cần, quan tâm. chăm 
sóc em nhỏ.
+ Là em trong gia đình, em nên lễ phép, vâng lời anh chị; quan tâm, giúp đỡ anh 
chị những việc làm phù hợp với khả năng. 
- GV yêu cầu HS đọc lời khuyên trong SGK Đạo đức 1, trang 48.
Lưu ý: GV có thể cho HS đọc lời khuyên sau phần Khám phá hoặc cuối tiết 1 
- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen những HS học 
tập tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn nhút nhát, chưa tích cực. 
- GV hướng dẫn HS tự đánh giá bằng cách thả một hình trái tim vào “Giỏ yêu 
thương” mỗi lần làm được một việc thể hiện sự quan tâm, chăm sóc anh chị em. 
Sau mỗi tuần, GV yêu cầu HS tổng kết xem có được bao nhiêu trái tim trong 
“Giỏ yêu thương”. GV khen ngợi và động viên, khuyến khích HS tiếp tục thực 
hiện.