Giáo án Tự nhiên xã hội 1 - Tuần 17, Bài 10: Cây xanh quanh em - Trường Tiểu học Hương Điền

 Giáo án TNXH lớp 1. Tuần 17 – Trường Tiểu học Hương Điền
 BÀI 10: CÂY XANH QUANH EM 
 ( 3 TIẾT DẠY TIẾT 1,2 ) 
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT 
Sau bài học, HS đạt được:
1. Về kiến thức: 
- Nêu được tên 1 số cây và bộ phận bên ngoài của cây.
2. Về năng lực, phẩm chất.
- Đặt được các câu hỏi đơn giản để tìm hiểu 1 số đặc điểm bên ngoài của cây 
xung quanh.
- Phân biệt được 1 số cây theo nhu cầu sử dụng của con người ( cây bóng mát, 
cây ăn quả, cây hoa, )
- Biết cách quan sát, trình bày ý kiến cá nhân của mình về các đặc điểm của cây 
xanh. 
II. ĐỒ DÙNG, THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Giáo viên
- Máy tính, máy chiếu. 
- Một số cây xanh trong sân trường, vườn trường
- Bảng phụ.
2. Học sinh
- SGK, Vở bài tập Tự nhiên và Xã hội
- Sưu tầm 1 số cây xanh ( còn nhỏ còn trồng trong bầu) 
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 
 MỞ ĐẦU
 Hoạt động chung cả lớp:
- HS nghe nhạc Lý cây xanh 
- HS trả lời câu hỏi của GV để khai thác nội dung bài hát như: 
+ Bài hát nhắc đến những gì?
+ Những từ nào nói về cây xanh?
 GV dẫn dắt vào bài học: Bài học nói đến cây xanh quanh ta, hoa, lá, 
Và đây cũng chính là bài mà hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu “ Cây xanh quanh 
em”.
1. Nhận biết một số cây
 KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI
1. Hoạt động 1: Nhận biết một số cây
 * Yêu cầu cần đạt
- Nêu được tên 1 số cây.
- Đặt được câu hỏi về tên cây, hoa, quả và chiều cao, màu sắc của cây. Giáo án TNXH lớp 1. Tuần 17 – Trường Tiểu học Hương Điền
- So sánh được chiều cao, độ lớn của 1 số cây. 
 * Cách tiến hành
Bước 1: Hướng dẫn HS quan sát tranh và đặt câu hỏi 
- Hướng dẫn HS cách quan sát hình vẽ ở các trang 68, 69 SGK. 
- Hỏi: Kể tên các cây có trong bức tranh ( cây dừa, hoa cúc, cây rau bắp cải, rau 
xà lách, cây cam, cây chuối, cây bèo tây, cây hoa súng).
 Lưu ý: HS không nhất thiết phải kể được hết các cây trong tranh, GV có 
thể gợi ý để HS biết và chia sẻ cùng các bạn trong nhóm.
+ Cây nào đang có hoa, cây nào đang có quả? Hoa và quả của chúng có màu gì? 
+ So sánh các cây trong bức tranh, cây nào cao, cây nào thấp? ( Cây cao như: 
cây dừa, cây bàng, cây cam, cây chuối; Cây thấp như: hoa cúc, cây rau bắp cải, 
xà lách, ) 
Bước 2: Tổ chức làm việc theo cặp
- GV hướng dẫn từng cặp HS giới thiệu cho nhau nghe về các cây có trong SGK 
và hình ảnh mà HS mang đến: tên cây, cây cao hay thấp, cây đang có hoa, đang 
có quả không? 
- Một HS đặt câu hỏi về các đặc điểm của cây, HS kia trả lời, gợi ý như sau:
+ Cây này là cây gì? Nó có đặc điểm gì? 
+ Cây này cao hay thấp? Cây có hoa, quả không? 
- Nhà bạn hoặc vườn trường có những cây gì? Hãy ghi và vẽ vào bảng phụ. 
Bước 3: Tổ chức làm việc nhóm
- Mỗi HS chia sẻ với các bạn trong nhóm bảng tên các cây và tranh vẽ vừa hoàn 
thành.
- Các nhóm HS treo sản phẩm trên bảng và chia sẻ trước lớp ( nếu có thời gian).
Bước 4: Tổ chức làm việc cả lớp 
- Chọn đại diện HS giới thiệu về tên các cây của nhóm. Các HS của nhóm khác 
sẽ đặt câu hỏi về đặc điểm của cây và nhận xét phần trả lời của bạn.
 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
2. Hoạt động 2: Thi gọi tên một số cây
 * Yêu cầu cần đạt
- Khắc sâu, mở rộng vốn từ và hiểu biết về các loài cây mà HS đã học.
- Phát triển năng lực ngôn ngữ qua các bài hát, bài thơ mà HS đã học ở trường 
mầm non, nhằm tích hợp với các môn học như Tiếng Việt, Âm nhạc vào môn 
học Tự nhiên và Xã hội.
 * Cách tiến hành
Bước 1: Chia nhóm Giáo án TNXH lớp 1. Tuần 17 – Trường Tiểu học Hương Điền
- GV chia lớp thành nhóm, mỗi nhóm 5 – 6 HS. Chia bộ ảnh hoặc các cây mà 
HS và GV đã chuẩn bị cho các nhóm. 
Bước 2: Hoạt động nhóm
- Từng thành viên trong nhóm thi gọi tên 1 số loài cây bằng tranh ảnh hoặc vật 
thật theo các nhóm, bạn nào nói nhanh và đúng nhiều nhất sẽ là người thắng 
cuộc.
Bước 3: Hoạt động cả lớp
- GV chọn 2 nhóm một trình bày trước lớp, các nhóm khác nhận xét, đánh giá, 
 cứ như vậy để tìm ra nhóm tốt nhất. 
- Nếu còn thời gian, GV có thể sử dụng phương án cho HS thi tìm các bài hát, 
câu thơ có nhắc tên các loài cây. 
Bước 4: Củng cố 
- HS nêu ngắn gọn: Sau phần học này, em rút ra được điều gì? ( Gợi ý: Trong tự 
nhiên, có rất nhiều cây xung quanh ta, có nhiều loại cây, có những cây rất to, có 
những cây rất nhỏ, ) 
- Yêu cầu HS về nhà tiếp tục tìm hiểu các cây có xung quanh nhà, khu vực nơi 
em sống và vườn trường. Ghi chép và chia sẻ với các bạn ở buổi học sau. 
 Lưu ý: 
- Nhằm phát huy năng lực đặt câu hỏi cho HS, GV cần khuyến khích sự sáng 
tạo của HS, khuyến khích HS càng đặt được nhiều câu hỏi về các loài cây trong 
hình càng tốt. HS có thể đặt câu hỏi và quan sát tranh không nhất thiết phải theo 
các gợi ý trên.
- GV cần phát huy tối đa kiến thức hiểu biết, vốn từ của HS.
- Hình trong sách có những cây sống trên cạn, 1 số cây sống dưới nước như bèo, 
hoa súng, .. GV có thể giới thiệu qua: cây xanh quanh ta có thể sống trên cạn và 
sống dưới nước. Chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn nội dung này ở Lớp 2 nhé!
 ĐÁNH GIÁ
GV có thể sử dụng câu 1 bài 10 (VBT) để đánh giá nhanh kết quả của HS.
2. Một số bộ phận bên ngoài của cây
 KHÁ, PHÁ KIẾN THỨC MỚI
3. Hoạt động 3: Nhận biết 1 số bộ phận của cây
 * Yêu cầu cần đạt
- Quan sát và nhận biết được một số bộ phận chính của cây: thân, rễ, lá, hoa và 
quả.
- Đặt câu hỏi và trả lời về các bộ phận bên ngoài của cây thông qua quan sát.
- Viết hoặc vẽ lại các bộ phận chính của cây và giới thiệu với các bạn trong 
nhóm/ lớp.
 * Cách tiến hành Giáo án TNXH lớp 1. Tuần 17 – Trường Tiểu học Hương Điền
Bước 1: Tổ chức làm việc theo cặp, hướng dẫn HS quan sát và đặt câu hỏi
- Yêu cầu HS quan sát hình trang 70 SGK và chỉ ra được các bộ phận của cây 
có trong hình.
- Cho HS quan sát 1 số cây có đủ thân, rễ, lá và có thể có cây có hoa, quả.
- Một HS đặt câu hỏi, HS kia trả lời, gợi ý như sau:
+ Cây gồm những bộ phận gì? ( hầu hết các cây đều có đầy đủ: thân, rễ, lá, hoa, 
quả)
+ Tại sao có khi chúng ta nhìn thấy cái cây chỉ có quả hoặc chỉ có hoa? Tại sao 
lại có cây không thấy có hoa? Cây này có hoa và quả không? Hoa của chúng có 
màu gì? Quả của chúng có màu gì? ( Gợi ý: hầu hết cây xanh quanh em đều có 
thân, rễ, lá hoa và quả. Tuy nhiên, hoa, quả ở cây xanh không phải lúc nào cũng 
có. Một số loài cây chỉ có hoa hoặc quả vào một mùa nhất định. Ví dụ: Quả vải 
chỉ cso vào mùa hè; Hoa đào thường nở vào mùa xuân, ) 
- HS quan sát cây trong lớp, GV hỏi: Tại sao chúng ta thường không nhìn thấy 
rễ cây? ( Rễ cây thường ở dưới đất, chúng có nhiệm vụ hút nước và muối 
khoáng để nuôi cây). 
- GV cho HS quan sát rễ thật của 1 số cây rau HS sưu tầm mang đến lớp.
- Tiếp theo yêu cầu HS vẽ 1 cây mà mình thích nhất và viết tên các bộ phận của 
cây.
Bước 2: Tổ chức làm việc nhóm
- Mỗi HS chia sẻ với các bạn trong nhóm sản phẩm của mình vừa hoàn thành.
- Các nhóm HS treo sản phẩm trên bảng và chia sẻ trước lớp ( nếu có thời gian).
Bước 3: Tổ chức làm việc cả lớp
- Một số HS giới thiệu về sản phẩm của nhóm về các bộ phận của cây. Cử 1 số 
HS đặt câu hỏi và nhận xét phần giới thiệu của các bạn. 
 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
4. Hoạt động 4: Trò chơi “Tìm hiểu về các bộ phận của cây”
 * Yêu cầu cần đạt
- Khắc sâu kiến thức về các bộ phận của cây.
 * Cách tiến hành 
Bước 1: Chia nhóm 
- GV chia lớp thành các nhóm, mỗi nhóm 5 – 6 HS. Chia các cây mà GV và HS 
đã chuẩn bị cho các nhóm.
Bước 2: Hoạt động nhóm
- Từng thành viên trong nhóm thi gọi tên các bộ phận của cây dựa vào vật thật 
và GV và HS đã chuẩn bị sẵn. Các thành viên trong nhóm nhận xét, bổ sung. 
Bước 3: Hoạt động cả lớp Giáo án TNXH lớp 1. Tuần 17 – Trường Tiểu học Hương Điền
- Gv chọn 2 nhóm một trình bày trước lớp, các nhóm khác nhận xét, đánh giá, 
 cứ như vậy để tìm ra nhóm tốt nhất.
- Nếu còn thời gian, GV có thể sử dụng phương án cho HS thi tìm các bài hát, 
câu thơ có nhắc đến tên các bộ phận của cây. 
Bước 4: Củng cố 
- HS nêu ngắn gọn : Sau phần học này, em rút ra được điều gì? ( Gợi ý: Hầu hết 
cây xanh đều có thân, rễ, lá, hoa, quả)
- GV yêu cầu HS tiếp tục tìm hiểu về các bộ phận của cây có ở xung quanh nhà, 
trường và địa phương hoặc qua sách báo, mạng và chia sẻ với các bạn trong 
nhóm/ lớp, khuyến khích HS có thể nhờ sự trợ giúp của người thân. 
 ĐÁNH GIÁ
GV có thể sử dụng câu 2 của bài 10 (VBT) để đánh giá nhanh kết quả của HS.
3. Lợi ích của cây
 KHÁM PHÁ KIẾN THỨC MỚI
5. Hoạt động 5: Tìm hiểu lợi ích của cây đối với con người và động vật.
 * Yêu cầu cần đạt
- Nêu được một số lợi ích của 1 số cây đối với con người và động vật.
- Có tình yêu và ý thức bảo vệ cây xanh.
 * Cách tiến hành
Bước 1: Tổ chức làm việc theo cặp 
- Yêu cầu HS quan sát hình trang 71 (SGK) 
- GV hướng dẫn từng cặp HS giới thiệu cho nhau nghe về lợi ích của cây đối 
với đời sống con người và động vật qua các hình trong SGK. GV cần gợi mở để 
khai thác sự hiểu biết của các em, một hình mô tả được nhiều lợi ích của thực 
vật trong đời sống.
 Gợi ý: 
+ Các cây trong hình 1, 2, 3 : Là thức ăn của người và động vật.
+ Các cây trong hình 4: Dùng trang trí nhà cửa, làm đẹp nơi công cộng.
+ Các cây trong hình 5: Là nơi ở của một số động vật, cho bóng mát, sản xuất ra 
đồ dùng hàng ngày cho con người.
- HS tóm tắt lợi ích của cây vào bảng phụ bằng sơ đồ hình vẽ.
Bước 2: Tổ chức làm việc nhóm 
- Từng cặp chia sẻ với các bạn trong nhóm sản phẩm của cặp mình.
- Các nhóm HS treo sản phẩm trên bảng và chia sẻ trước lớp ( nếu có thời gian).
Bước 3: Tổ chức làm việc cả lớp
- Chọn đại diện của nhóm lên giới thiệu sản phẩm của nhóm về lợi ích của cây. 
Cử 1 số HS đặt câu hỏi và nhận xét phần giới thiệu của các bạn.
6. Hoạt động 6: Trò chơi “ Tìm hiểu về lợi ích của cây” Giáo án TNXH lớp 1. Tuần 17 – Trường Tiểu học Hương Điền
 * Yêu cầu cần đạt
- Khắc sâu kiến thức về những lợi ích của cây.
- Phát triển năng lực ngôn ngữ qua các bài hát, bài thơ mà HS đã học ở trường 
mầm non, nhằm tích hợp với các môn học như Tiếng Việt, Âm nhạc vào môn 
Tự nhiên và Xã hội.
- Khuyến khích HS sưu tầm tranh ảnh, tài liệu, bước đầu phát triển năng lực 
tự học, tự nghiên cứu.
 * Cách tiến hành
Bước 1: Chia nhóm
- GV chia lớp thành nhóm, mỗi nhóm từ 5 – 6 HS. Chia các cây HS đã chuẩn bị 
cho các nhóm. 
Bước 2: Hoạt động nhóm 
- Từng thành viên trong nhóm thi gọi tên 1 số cây vật thật
Bước 3: Hoạt động cả lớp
- GV lần lượt cho 2 nhóm thi với nhau, các nhóm khác nhận xét, đánh giá, 
Cứ như vậy để tìm ra nhóm tốt nhất
- Nếu còn thời gian GV có thể sử dụng phương án cho HS thi tìm các bài hát, 
câu thơ, câu chuyện về lợi ích của cây và các bộ phận bên ngoài của cây.
Bước 4: Củng cố
- Hs nêu ngắn gọn: Sau phần học này, em đã học được gì? ( Gợi ý: Cây xanh có 
ích đối với đời sống con người và động vật, )
- Yêu cầu HS tiếp tục tìm hiểu về lợi ích của cây có ở xung quanh nhà, trường 
và địa phương hoặc qua sách bảo, Internet và chia sẻ với các bạn trong nhóm/ 
lớp. Em có thể nhờ sự trợ giúp của người thân. 
7. Hoạt động 7: Phân biệt cây rau, cây hoa, cây ăn quả, cây bóng mát.
 * Yêu cầu cần đạt
- HS nêu và phân biệt được 1 số cây theo nhu cầu của con người: cây bóng mát, 
cây ăn quả, cây hoa, 
- HS có khả năng quan sát, tìm hiểu và quan tâm đến thực vật có ở địa phương 
và xung quanh các em.
 * Cách tiến hành
Bước 1: Hướng dẫn HS quan sát hình 
- Tổ chức hoạt động quan sát hình trang 72, 73 SGK
Bước 2: Tổ chức làm việc theo cặp
- Yêu cầu HS quan sát hình trong SGK trang 72, 73
- GV hướng dẫn từng cặp HS giới thiệu cho nhau cây nào là cây rau, cây cho 
bóng mát, cây cho hoa và cây cho quả. Giáo án TNXH lớp 1. Tuần 17 – Trường Tiểu học Hương Điền
 Gợi ý: 
+ Cây rau ( hình 1, 2, 3, 7): cà rốt, súp lơ, mùng tơi, bầu
+ Cây ăn quả ( hình 4, 5, 9): Cây thanh long, cây bưởi, cây đào ( hoa để ngắm 
vào dịp Tết, khi ra quả để ăn) 
+ Cây cho bóng mát ( hình 6): Cây bàng
+ Cây cho hoa làm trang trí ( hình 4, 10): cây hoa đào, hoa mai. 
 Ngoài ra, còn khá nhiều loại cây như cây lương thực: cây lúa, ngô, khoai, 
sắn, ; Cây làm thuốc; .( GV yêu cầu HS kể thêm) 
- HS ghi vào bảng phụ về các nhóm cây vừa học. 
Bước 3: Tổ chức làm việc nhóm 
- Từng cặp chia sẻ với các bạn trong nhóm sản phẩm của cặp mình.
- Các nhóm HS treo sản phẩm trên bảng và chia sẻ trước lớp ( nếu có thời gian)
Bước 4: Tổ chức làm việc cả lớp
 Cử đại diện của nhóm giới thiệu sản phẩm của nhóm về các loại cây: cây 
rau, cây hoa, cây ăn quả, Cử 1 số HS đặt câu hỏi và nhận xét phần giới thiệu 
của các bạn.
 LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG
8. Hoạt động 8: Tìm hiểu về một số loại cây cho: rau, hoa, quả, bóng mát; Trò 
chơi “ Tôi là cây gì?”
 * Yêu cầu cần đạt
- Phân biệt và khắc sâu được 1 số loại cây cho rau, hoa, quả, bóng mát.
- Phát triển năng lực ngôn ngữ, thuyết trình
 * Cách tiến hành
Bước 1: Chia nhóm
- GV chia lớp thành nhóm, mỗi nhóm có nhiều cặp HS.
Bước 2: Hoạt dộng cặp 
- Lần lượt từng cặp 1 đóng vai như ví dụ đã mô tả trong SGK trang 73. Một bạn 
mô tả về cây, vai trò của cây đó, bạn kia trả lời, cứ như vậy lần lượt với từng 
cặp còn lại và có thể đổi vai cho nhau. 
Bước 3: Hoạt động cả lớp 
- GV chọn mỗi nhóm 1 cặp điển hình, có nhiều ý tưởng sáng tạo lên trình bày 
trước lớp, các bạn khác nhận xét, đánh giá và bổ sung, Tùy sự sáng tạo và 
điều kiện mà GV có thể có những cách khen thưởng thích hợp cho HS.
Bước 4: Củng cố 
- HS nêu: Sau bài học này em đã học được điều gì? 
- Yêu cầu HS tiếp tục tìm hiểu về các loại cây rau, cây hoa, cây ăn quả, cây cho 
bóng mát và 1 số loài cây làm thuốc, cây lương thực có ở xung quanh nhà, Giáo án TNXH lớp 1. Tuần 17 – Trường Tiểu học Hương Điền
trường học và địa phương hoặc qua sách báo, Internet và chia sẻ với các bạn 
trong nhóm/ lớp. Em có thể nhờ sự trợ giúp của người thân.
 Lưu ý: 
- GV củng cố khai thác HS có thể nêu được nhiều tên và lợi ích của cây xanh, 
nhằm khắc sâu bài học ở Hoạt động 1 và mở rộng vốn hiểu biết của HS. 
- Phân biệt 1 số loại cây: Cây rau, cây hoa, cây ăn quả, cây cho bóng mát, 
GV có thể mở rộng hơn: ngoài các cây đã nêu trên còn có cây làm thuốc, cây 
lương thực, khuyến khích HS tìm hiểu thêm về các cây có ở địa phương nơi 
em sống.
IV. ĐÁNH GIÁ
 GV có thể sử dụng câu 4, 5 của Bài 10 VBT để đánh giá nhanh kết quả 
học tập của HS.